Ολοένα και περισσότεροι επαγγελματίες ιδιωτικού τομέα επιλέγουν την συστηματική αυτοματοποιημένη παρακολούθηση χώρου με οπτικά ή οπτικοακουστικά μέσα, δηλαδή την βιντεοεπιτήρηση με την εγκατάσταση και λειτουργία καμερών που λαμβάνουν εικόνα ή και ήχο που συνδέεται με καταγραφικό μηχάνημα, επικαλούμενοι λόγους που αφορούν την προστασία της περιουσίας ή τη προστασία της ζωής και της υγείας των ατόμων που δραστηριοποιούνται ή τρίτων που εισέρχονται στον χώρο αυτόν
❶Τι πληροφορίες συλλέγονται και επεξεργάζονται στο πλαίσιο της βιντεοεπιτήρησης;
Στο πλαίσιο της βιντεοεπιτήρησης, συλλέγονται και διατηρούνται οπτικές ή οπτικοακουστικές πληροφορίες για όλα τα πρόσωπα που εισέρχονται στον παρακολουθούμενο χώρο, τα οποία μπορούν να ταυτοποιηθούν με βάση την εμφάνισή τους ή άλλα ειδικά στοιχεία. Η ταυτότητα αυτών των προσώπων μπορεί να εξακριβωθεί με βάση αυτά τα επιμέρους στοιχεία. Η συστηματική αυτοματοποιημένη παρακολούθηση επιτρέπει επίσης την περαιτέρω επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα με βάση την παρουσία και τη συμπεριφορά των προσώπων στον εκάστοτε χώρο. Ο πιθανός κίνδυνος αθέμιτης χρήσης αυτών των δεδομένων αυξάνεται ως προς τις διαστάσεις του υπό παρακολούθηση χώρου και ως προς τον αριθμό των ατόμων που επισκέπτονται τον χώρο.
❷ Αποτελεί παρέμβαση στην ιδιωτικότητα του ατόμου;
Η εγκατάσταση και λειτουργία συστημάτων βιντεοεπιτήρησης με τη λήψη ή και καταγραφή εικόνας ή και ήχου δια της συλλογής, διατήρησης, αποθήκευσης, πρόσβασης και διαβίβασης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, συνιστούν ως επιμέρους πράξεις επεξεργασίας, επέμβαση στα ατομικά δικαιώματα του σεβασμού της ιδιωτικής ζωής κατ’ άρθ. 9 Σ., 7 ΧΘΔΕΕ2 και 8 ΕΣΔΑ καθώς και της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα κατ’ άρθ. 9Α Σ., 8 ΕΣΔΑ και 8 ΧΘΔΕΕ3 , και σύμφωνα με τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων (ΕΕ) 2016/679 (ΓΚΠΔ) και το ν. 4624/2019.
❸ Ποιος είναι υπεύθυνος για την επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων του ατόμου;
Ο επαγγελματίας/επιχειρηματίας που κάνει χρήση των συστημάτων βιντεοσκόπησης, θεωρείται σύμφωνα με τον ΓΚΠΔ υπεύθυνος επεξεργασίας των προσωπικών δεδομένων από την βιντεοεπιτήρηση ο οποίος είναι υποχρεωμένος να συμμορφώνεται στις διατάξεις του ΓΚΠΔ διαφορετικά προβλέπονται υψηλά πρόστιμα.
❹ Τι πρέπει να κάνει ο επαγγελματίας για να είναι νόμιμη η εγκατάσταση και λειτουργία του συστήματος βιντεοεπιτήρησης στον χώρο που δραστηριοποιείται;
Σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 5 και 6 παρ. 1 ΓΚΠΔ θα πρέπει σε προηγούμενο χρόνο της εγκατάστασης και λειτουργίας του συστήματος να τηρηθούν από τον επαγγελματία οι διαδικασίες και προϋποθέσεις για τη νομιμότητα της επεξεργασίας. Δηλαδή, πριν από την εγκατάσταση συστήματος βιντεοεπιτήρησης, ο υπεύθυνος επεξεργασίας/επαγγελματίας θα πρέπει πάντα να εξετάζει ενδελεχώς αν αυτό το μέτρο είναι, κατά πρώτον, κατάλληλο για την επίτευξη του επιθυμητού στόχου και, κατά δεύτερον, επαρκές και αναγκαίο για την επίτευξη των σκοπών του.
Επιπλέον τα άτομα τα οποία βιντεοσκοπούνται θα πρέπει να γνωρίζουν ότι λειτουργεί σύστημα βιντεοεπιτήρησης στον χώρο που δραστηριοποιούνται ή εισέρχονται και πρέπει να ενημερώνονται λεπτομερώς όσον αφορά τους χώρους που παρακολουθούνται σύμφωνα με τις γενικές υποχρεώσεις διαφάνειας και πληροφόρησης ορίζονται στο άρθρο 12 του ΓΚΠΔ και επόμενα
Όσον αφορά τη βιντεοεπιτήρηση, οι πιο σημαντικές πληροφορίες θα πρέπει να αναγράφονται στην προειδοποιητική πινακίδα σήμανσης (πρώτο επίπεδο) ενώ οι συμπληρωματικές υποχρεωτικές πληροφορίες μπορούν να παρέχονται με άλλα μέσα (δεύτερο επίπεδο).
❺ Πληροφορίες πρώτου επιπέδου (προειδοποιητική πινακίδα σήμανσης).
Το πρώτο επίπεδο αφορά τον κύριο τρόπο με τον οποίο ο επαγγελματίας -υπεύθυνος επεξεργασίας- επικοινωνεί σε πρώτο στάδιο με το υποκείμενο των δεδομένων δηλαδή τα άτομα που βιντεοσκοπούνται. Η προειδοποιητική πινακίδα σήμανσης θα πρέπει να είναι τοποθετημένη κατά τρόπο ώστε το άτομο να μπορεί εύκολα να αναγνωρίζει τις συνθήκες της βιντεοεπιτήρησης προτού εισέλθει στον παρακολουθούμενο χώρο (περίπου στο επίπεδο των ματιών) καθώς θα πρέπει να είναι σε θέση να εκτιμήσει ποια περιοχή υπόκειται σε παρακολούθηση από κάμερα ώστε να είναι σε θέση να αποφύγει την επιτήρηση ή να προσαρμόσει τη συμπεριφορά του εάν είναι απαραίτητο.
Η Προειδοποιητική πινακίδα σήμανσης θα πρέπει σε γενικές γραμμές να παρέχει τις πλέον σημαντικές πληροφορίες, όπως τις λεπτομέρειες των σκοπών της επεξεργασίας, την ταυτότητα του υπευθύνου επεξεργασίας, στοιχεία επικοινωνίας μαζί του, την ύπαρξη των δικαιωμάτων του υποκειμένου των δεδομένων, μαζί με πληροφορίες σχετικά με την επεξεργασία που θα έχει τον μεγαλύτερο αντίκτυπο. Επιπλέον, πρέπει να γίνεται λεπτομερέστερη αναφορά στο δεύτερο επίπεδο πληροφοριών, και συγκεκριμένα αναφορά σχετικά με τον τόπο και τον τρόπο πρόσβασης σε αυτές τις πληροφορίες.
❻ Πληροφόρηση δεύτερου επιπέδου.
Οι πληροφορίες δεύτερου επιπέδου πρέπει επίσης να παρουσιάζονται σε χώρο με εύκολη πρόσβαση για το υποκείμενο των δεδομένων. Μεταξύ άλλων, οι πληροφορίες μπορούν να παρουσιάζονται σε πλήρες ενημερωτικό φυλλάδιο που διανέμεται σε κεντρική τοποθεσία (π.χ. γραφείο πληροφοριών, γραμματεία, υποδοχή ή ταμείο) ή να προβάλλονται σε εύκολα προσβάσιμη αφίσα. Όπως προαναφέρθηκε, στην προειδοποιητική πινακίδα σήμανσης του πρώτου επιπέδου πρέπει να γίνεται ρητή αναφορά στην πληροφόρηση δεύτερου επιπέδου. Επιπλέον, είναι προτιμότερο η πληροφόρηση πρώτου επιπέδου να παραπέμπει στην ψηφιακή πηγή του δεύτερου επιπέδου (π.χ. QR-κώδικας ή διεύθυνση ιστοσελίδας). Ωστόσο, οι πληροφορίες θα πρέπει να είναι εύκολα διαθέσιμες και σε μη ψηφιακή μορφή. Το υποκείμενο των δεδομένων θα πρέπει να μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση στην πληροφόρηση δεύτερου επιπέδου χωρίς να εισέλθει στον επιτηρούμενο χώρο, εάν μάλιστα οι πληροφορίες παρέχονται ψηφιακά (η προσθήκη συνδέσμου θα βοηθούσε προς την κατεύθυνση αυτή).
❼ Παράδειγμα
Καταστηματάρχης παρακολουθεί το κατάστημά του. Για να συμμορφωθεί με το άρθρο 13 ΓΚΠΔ αρκεί να τοποθετήσει προειδοποιητική πινακίδα σήμανσης σε ευδιάκριτο σημείο της εισόδου του καταστήματός του με τις πληροφορίες του πρώτου επιπέδου. Επιπλέον, πρέπει να διανέμει ενημερωτικό φυλλάδιο με τις πληροφορίες δεύτερου επιπέδου στο ταμείο ή σε άλλο κεντρικό και εύκολα προσβάσιμο σημείο στο κατάστημά του.

❽ Σύστημα βιντεοεπιτήρησης στους χώρους εργασίας
Οι εργαζόμενοι ενημερώνονται εγγράφως, είτε σε γραπτή είτε σε ηλεκτρονική μορφή για την εγκατάσταση και λειτουργία κλειστού κυκλώματος οπτικής καταγραφής εντός των χώρων εργασίας
Τα δεδομένα που συλλέγονται μέσω κλειστού κυκλώματος οπτικής καταγραφής δεν να χρησιμοποιηθούν ως κριτήριο για την αξιολόγηση της αποδοτικότητας των εργαζομένων.
❾ Πότε δεν εφαρμόζεται ο ΓΚΠΔ
Ο ΓΚΠΔ δεν εφαρμόζεται στην επεξεργασία δεδομένων που δεν συνδέονται με συγκεκριμένο πρόσωπο, π.χ. όταν είναι αδύνατο να εξακριβωθεί άμεσα ή έμμεσα η ταυτότητα του προσώπου ή στις εικονικές κάμερες (δηλαδή στις κάμερες που δεν λειτουργούν ως κάμερες και, ως εκ τούτου, δεν επεξεργάζονται δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα).
❿ Πηγές
Οι «Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη διαφάνεια βάσει του κανονισμού 2016/679 (WP260)» της Ομάδας εργασίας του άρθρου 29 που εγκρίθηκαν από το ΕΣΠΔ στις 25 Μαΐου 2018.
Κατευθυντήριες γραμμές 3/2019 ΕΣΠΔ σχετικά με την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μέσω βιντεοσυσκευών
ΟΔΗΓΙΑ 1/2011 Χρήση συστημάτων βιντεεοεπιτήρησης για την προστασία προσώπων και αγαθών της Αρχής Προστασία Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ)
Αποφάσεις ΑΠΔΠΧ και Αρχών άλλων κρατών μελών

Απευθυνθείτε στο γραφείο μου για ολοκληρωμένη ενημέρωση και εξατομικευμένη παροχή των απαραίτητων νομικών υπηρεσιών μου για την συμμόρφωση της επιχείρησής σας στις παραπάνω νομοθετικές διατάξεις.